(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.54. అధ్యాయః 054
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
దలభద్రాయ మహర్షిభిః కురుక్షేత్రమహిమానువర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

ఋషయ ఊచుః। 9-54-0x(5217)(63237)
ప్రజాపతేరుత్తరవేదిరుచ్యతే
సనాతనం రామ సమంతపంచకం।
సమీజిరే యత్ర పురా దివౌకసో
వరేణ సత్రేణ మహావరప్రదాః॥ 9-54-1(63238)
పురా చ రాజర్షివరేణ ధీమతా
బహూని వర్షాణ్యమితేన తేజసా।
ప్రకృష్టమేతత్కురుణా మహాత్మనా
తతః కురుక్షేత్రమితీహ పప్రథే॥ 9-54-2(63239)
రామ ఉవాచ। 9-54-3x(5218)
కిమర్థం కురుణా కృష్టం క్షేత్రమేతన్మహాత్మనా।
ఏతదిచ్ఛాంయహం శ్రోతుం కథ్యమానం తపోధనాః॥ 9-54-3(63240)
ఋషయ ఊచుః। 9-54-4x(5219)
పురా కిల కురుం రామ కర్షంతం సతతోత్థితం।
అభ్యేత్య శక్రస్త్రిదివాత్పర్యపృచ్ఛత కారణం॥ 9-54-4(63241)
ఇంద్ర ఉవాచ। 9-54-5x(5220)
కిమిదం వర్తతే కర్మ ప్రయత్నేన పరేణ చ।
రాజర్షే కిమభిప్రేత్య యేనేయం కృష్యతే క్షితిః॥ 9-54-5(63242)
కురురువాచ। 9-54-6x(5221)
ఇహ యే పురుషాః క్షేత్రే జనిష్యంతి శతక్రతో।
తే గమిష్యంతి సుకృతాం లోకాన్పాపవివర్జితాన్॥ 9-54-6(63243)
అపహాస్య తు తం శక్రో జగామ త్రిదివం పునః।
రాజర్షిరప్యనిర్విణ్ణః కర్షత్యేవ వసుంధరాం॥ 9-54-7(63244)
ఆగంయాగంయ చైవైనం భూయోభూయోఽపహాస్య చ।
శత్రక్రతురనిర్విణ్ణం పృష్ట్వాపృష్ట్వా జగామ హ॥ 9-54-8(63245)
యదా తు తపసోగ్రేణ చకర్ష వసుధాం నృపః।
తతః శక్రోఽబ్రవీద్దేవాన్రాజర్షేర్యచ్చికీర్షితం॥ 9-54-9(63246)
ఏతచ్ఛ్రుత్వాఽబ్రువందేవాః సహస్రాక్షమిదం వచః।
వరేణ చ్ఛంద్యతాం శక్ర రాజర్షిర్యది శక్యతే॥ 9-54-10(63247)
యది హ్యత్ర ప్రసూతా వై స్వర్గం గచ్ఛంతి మానవాః।
అస్మాననిష్ట్వా క్రతుభిర్భాగో నో న భవిష్యతి॥ 9-54-11(63248)
ఆగంయ చ తతః శక్రస్తదా రాజర్షిమబ్రవీత్।
అలం ఖేదేన భవతః క్రియతాం వచనం మమ॥ 9-54-12(63249)
మానవా యే నిరాహారా దేహం త్యక్ష్యంత్యతంద్రితాః।
యుధి వా నిహతాః సంయగపి తిర్యగ్గతా నృప॥ 9-54-13(63250)
తే స్వర్గభాజో రాజేంద్ర భవంత్విహ హతాస్తు యే।
తథాస్త్వితి తతో రాజా కురుః శక్రమువాచ హ॥ 9-54-14(63251)
తతస్తమభ్యనుజ్ఞాప్య ప్రహృష్టేనాంతరాత్మనా।
జగామ త్రిదివం భూయః క్షిప్రం బలనిషూదనః॥ 9-54-15(63252)
ఏవమేతద్యదుశ్రేష్ఠ కృష్టం రాజర్షిణా పురా।
శక్రేణ చాభ్యనుజ్ఞాతః పుణ్యే ప్రాణాన్ముమోచ హ॥ 9-54-16(63253)
[శక్రేణ చాభ్యనుజ్ఞాతం బ్రాహ్మద్యైశ్చ సురైస్తథా।
నాతః పరతరం పుణ్యం భూమేః స్థానం భవిష్యతి॥ 9-54-17(63254)
ఇహ తప్స్యంతి యే కేచిత్తపః పరమకం నరాః।
దేహత్యాగేన తే సర్వే యాస్యంతి బ్రహ్మణః క్షయం॥ 9-54-18(63255)
యే పునః పుణ్యభాజో వై దానం దాస్యంతి మానవాః।
తేషాం సహస్రగుణితం భవిష్యత్యచిరేణ వై॥ 9-54-19(63256)
యే చేహ నిత్యం మనుజా నివత్స్యంతి శుభైషిణః।
యమస్య విషయం తే తు న ద్రక్ష్యంతి కదాచన॥ 9-54-20(63257)
యక్ష్యంతి యే చ క్రతుభిర్మహద్భిర్మనుజేశ్వరాః।
తేషాం త్రివిష్టపే వాసో యావద్భూమిర్ధరిష్యతి॥] 9-54-21(63258)
అపి చాత్ర స్వయం శక్రో జగౌ గాథాం సురాధిపః।
కురుక్షేత్రనిబద్ధాం వై తాం శృణుష్వ హలాయుధ॥ 9-54-22(63259)
పాంసవోఽపి కురుక్షేత్రాద్వాయునా సముదీరితాః।
అపి దుష్కృతకర్మాణం నయంతి పరమాం గతిం॥ 9-54-23(63260)
`కురుక్షేత్రం గమిష్యామి కురుక్షేత్రే వసాంయహం।
ఇత్యేవం నిశ్చితో భూత్వా తేన స్వర్గం గమిష్యతి॥ 9-54-24(63261)
కురుక్షేత్రం గమిష్యామి కురుక్షేత్రే వసాంయహం।
తథా స్థానం చ మౌనం చ వీరాసనముపాస్మహే॥ 9-54-25(63262)
ఏవం ప్రలపమానోఽపి చింతయంశ్చ ముహుర్ముహుః।
దూరస్థో యది వా తిష్ఠఁల్లభేత్స్వర్గం సునిశ్చితం'॥ 9-54-26(63263)
సురర్షభా బ్రాహ్మణసత్తమాశ్చ
తథా నృగాద్యా నరదేవముఖ్యాః।
ఇష్ట్వా మహార్హైః క్రతుభిర్నృసింహ
సంత్యజ్య దేహాన్సుగతిం ప్రపన్నాః॥ 9-54-27(63264)
తంరంతుకారంతుకయోర్యదంతరం
రామహదానాం చ మచక్రుకస్య చ।
ఏతత్కురుక్షేత్రసమంతపంచకం
ప్రజాపతేరుత్తరవేదిరుచ్యతే॥ 9-54-28(63265)
శివం మహాపుణ్యమిదం దివౌకసాం
సుసంమతం స్వర్గగుణైః సమన్వితం।
అతశ్చ సర్వే నిహతా నృపా రణే
యాస్యంతి పుణ్యాం గతిమక్షయాం సదా॥ 9-54-29(63266)
[ఇత్యువాచ స్వయం శక్రః సహ బ్రహ్మాదిభిస్తదా।
తచ్చానుమోదితం సర్వం బ్రహ్మవిష్ణుమహేష్వరైః]॥ ॥ 9-54-30(63267)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి హ్రదప్రవేశపర్వణి చతుఃపంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥ 54 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-54-2 పప్రథే ప్రసిద్ధం బభూవ॥
9-54-3 పరిష్యంతి శతక్రతో ఇతి ఝ. పాఠః॥
9-54-11 ప్రమీతా వై ఇతి ఝ.పాఠః॥
9-54-18 బ్రహ్మణః క్షయం నివాసం॥
9-54-28 ఆరుందుకారుందకయోర్యదంతరం రామహ్రదానా చ సమందుకస్య ఇతి క.పాఠః।
పరమందుకస్యేతి ఙ.ఛ.పాఠః॥
9-54-54 చతుఃపంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.